Middelen

Uit Boekstaven Beleidsjaarboek

Inhoud

1 1. De begrotingsposten samenge(s)teld
2 2. Besparingen
3 Documenten

1. De begrotingsposten samenge(s)teld

Situering van het sociaal-cultureel volwassenenwerk in de begroting

De begroting van de Vlaamse Gemeenschap is opgesplitst per beleidsdomein. De begroting van het beleidsdomein Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM) is op haar beurt onderverdeeld in acht delen. Elk onderdeel van de cultuursector heeft een eigen begrotingsprogramma. Uit de cijfers blijkt dat het hele cultuurdomein goed is voor 983,55 miljoen euro (niet-gesplitste en gesplitste vastleggingskredieten, gegevens begrotingscontrole 2011). Het Agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen beheert twee programma’s voor haar werking: programma G voor Jeugd en programma D voor Sociaal-cultureel werk voor volwassenen. Hierin vinden we dus de begrotingsposten voor de subsidiëring van onder meer het sociaal-cultureel volwassenenwerk, de amateurkunsten en de uitvoering van het decreet lokaal cultuurbeleid, het participatie- en circusdecreet.

Bij de begrotingsopmaak van 2010 worden enkele technische aanpassingen in de titulatuur en codering van de begrotingsposten doorgevoerd. Voor het beleidsdomein van het sociaal-cultureel werk voor volwassenen wordt in 2010 een bedrag van 183,4 miljoen (nietgesplitste en gesplitste vastleggingskredieten, gegevens begrotingscontrole 2011) uitgetrokken. Dit is iets minder dan de 183,5 miljoen euro die in de begroting 2010 beschikbaar was.

Een begrotingspost per werksoort, de FOV en SoCiuS

Vijf begrotingsposten ondersteunen de uitvoering van het decreet voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk. Elke werksoort heeft zijn eigen allocatie en daarnaast wordt de subsidie aan het steunpunt SoCiuS en aan de FOV afzonderlijk vermeld. Het vergelijken van de cijfers in onderstaande tabel wordt extra bemoeilijkt door een technische operatie. Minister Schauvliege beslist in het najaar van 2009 immers om in twee bewegingen (zowel bij de derde budgetcontrole 2009 als bij de begrotingsopmaak 2010) de zogenaamde DAC-middelen weg te halen uit de begrotingsallocaties die bestemd zijn voor het decreet voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk. Deze DAC-middelen worden - net zoals dit van toepassing was tot 2008 - opnieuw ondergebracht in een afzonderlijke begrotingspost. De minister wenst hierdoor de transparantie te vergroten over welke middelen expliciet voorzien zijn voor de uitvoering van het decreet voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk en welke middelen voor het decreet op de aanvullende tewerkstelling (het zogenaamde DAC-decreet).

De middelen op de begrotingsposten voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk bestaan uit de middelen voor de toekenning van de basisenveloppe van de organisaties, voor de toepassing van de index en voor de uitbetaling van een deel van de VIA-middelen.

De begrotingscijfers 2010 - 2011 laten zich als volgt in een tabel samenvatten:

allocatie	2010	2010 BC1	2011	2011 BC1
Verenigingen	24.527	24.241	24.282	24.186
Vormingsinstellingen	21.142	20.870	18.468	19.280
Bewegingen	3.819	3.777	3.742	3.802
SoCiuS	1.554	1.554	1.371	1.395
FOV	293	293	287	287

BC1: eerste begrotingscontrole.

Sociaal-cultureel volwassenenwerk: 0,19 procent van de Vlaamse begroting

De 48,95 miljoen euro die in 2011 naar het sociaal-cultureel volwassenenwerk gaat, bedraagt 26,4 percent van de middelen die naar het globale programma Sociaal-Cultureel Werk gaan. De 183,4 miljoen euro voor de totaliteit van het Sociaal-Cultureel Werk voor volwassenen (waaronder lokaal cultuurbeleid, amateurkunsten, participatiedecreet en sociaal-cultureel volwassenenwerk) staat voor 0,72 percent van de hele uitgavenbegroting (beleidskredieten begrotingscontrole 2011) van de Vlaamse Gemeenschap (25,89 miljard euro). Het sociaal-cultureel volwassenenwerk is dus goed voor 0,19 percent van de totaliteit van de Vlaamse uitgavenbegroting. Daarmee daalt het aandeel dat zowel het beleidsdomein Sociaal-Cultureel Werk voor volwassenen als de sector sociaal-cultureel volwassenenwerk in de Vlaamse begroting innemen.

VIA: extra middelen voor betere arbeidsvoorwaarden

De Vlaamse Intersectorale Akkoorden (VIA) zorgen voor nogal wat bijkomende middelen. De algemene doelstelling van de VIA-bepalingen bestaat er immers in het statuut van de werknemers die actief zijn in de social-profitsector, inzonderheid de werknemers uit de sociaalculturele sector, te verbeteren. De Vlaamse Regering en de sociale partners verbonden er zich toe om in een gezamenlijk overleg een aantal maatregelen uit te werken en uit te voeren. Tijdens de uitvoeringsperiode van het VIA 2 (29 maart 2000) sloten de partners op deze manier collectieve arbeidsovereenkomsten binnen het Paritair Comité 329 voor de sociaal-culturele sector. Er werden middelen vrijgemaakt om de invoering van deze overeenkomsten te ondersteunen. Zo kenden we nieuwe regelingen op het vlak van de loonharmonisatie (loonvoorwaarden, eindejaarstoelage), extra-verlof voor oudere werknemers, tussenkomsten voor vorming en managementondersteuning. Op 8 mei 2005 sloten de regering en sociale partners een nieuw akkoord af. Dit VIA 3 loopt vanaf 2006 tot 2010/2011 en heeft drie luiken: uitbreidingsbeleid (bijkomende tewerkstelling), koopkrachtverhoging (met uitbouw van een tweede pensioenpijler en een eindejaarspremie) en kwaliteitsverbetering (managementondersteuning en werkdrukvermindering). In de maanden en jaren nadien sloten de partners ook voor de uitvoering van het nieuwe akkoord CAO’s af.

Voor de uitvoering van het hele VIA 3 - akkoord heeft de Vlaamse Regering een bedrag van ongeveer 190 miljoen euro voorzien. Bij de verenigingen zitten in het globale begrotingsbedrag voor 2011 633.848 euro aan VIA-middelen, bij de bewegingen 107.648 euro en bij de instellingen (inclusief de volkshogescholen) 578.092 euro. Bij de FOV zitten 3.594 euro VIA-middelen in de enveloppe, bij SociuS 42.405 euro.

2. Besparingen

Geen ontkomen aan

Op 28 september, aan de vooravond van de bekendmaking van de begroting voor 2011, kaart ‘de Verenigde Verenigingen’ de besparingen aan bij de top van de Vlaamse regering: minister-president Kris Peeters (CD&V) en de twee viceminister-presidenten Ingrid Lieten (sp.a) en Geert Bourgeois (N-VA). De lineaire besparingen van 2009 en 2010 hebben, aldus dit samenwerkingsverband van het middenveld, al een belangrijke negatieve invloed op de concrete werking. Bovendien biedt de regering geen perspectief. Volgens de Vlaamse regering is er echter geen ontkomen aan: ook de organisaties uit het middenveld zullen in 2011 mee de lasten van de besparingen moeten blijven dragen. De minister-president kondigt een besparing op de structurele middelen aan van 2 procent...

Ingreep volkshogescholen

Begin oktober informeert het kabinet de FOV dat vanaf 2011 de subsidie aan de volkshogescholen 1,2 euro per inwoner zal bedragen, in plaats van 1,5 euro per inwoner. Vanuit macro-perspectief betekent dit een bijkomende besparing van 20 % (na indexering 25 %), bovenop de lineaire besparingen. Bovendien wordt de ondergrens van 500.000 euro geschrapt. Op 13 oktober kaarten zowat alle fracties dit aan in de plenaire vergadering van het Vlaams Parlement. Even later blijkt nog dat ook aan één van de basisopdrachten zou worden geraakt: de coördinerende functie zou worden geschrapt.

Op 15 oktober zijn leden van de Commissie Cultuur van het Vlaams Parlement, en hun medewerkers, te gast bij Vormingplus Gent-Eeklo. De FOV overloopt met hen het decreet voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk en de actuele dossiers waarmee de diverse werksoorten worden geconfronteerd. Uiteraard staat de ingreep op de subsidies voor de volkshogescholen hoog op de agenda. Met een prikactie laten de medewerkers van de Vormingplus-centra hun ongenoegen blijken. Deze actie kan op een ruime mediabelangstelling rekenen.

Open brief

In dezelfde maand legt de Vlaamse regering het voorontwerp van programmadecreet voor, met hierin een bepaling die de gelegenheid geeft om de subsidiëring van geregulariseerde DAC-projecten binnen het sociaal-cultureel volwassenenwerk vanaf 1 januari 2011 af te bouwen.

Intussen wordt ook duidelijk dat de ontwerpbegroting voor het geheel van de sector te weinig middelen voorziet om de subsidies - zelfs de besparingssubsidies - te kunnen uitbetalen.

De Algemene Vergadering van de FOV beslist op 27 oktober om een forse open brief te sturen aan de Vlaamse regering. Kort na deze open brief beslist de Vlaamse regering om de afbouw van de ex-DAC-werknemers niet door te zetten. Het programmadecreetsartikel bereikt op de valreep het parlement niet.

Sociaal-culturele bewegingen

Begin november beslist Cultuurminister Joke Schauvliege over de subsidies voor de sociaal-culturele bewegingen, voor de volgende beleidsperiode. Ze beslist het advies van de adviescommissie te volgen, maar stelt tegelijk vast dat er hiervoor een tekort van 854.354 euro is. En dus kent zij aan elke organisatie tussen de 11.000 en 43.000 euro minder toe dan het geadviseerde bedrag. 13 van de 30 bewegingen zakken hierdoor onder de decretaal voorziene subsidiegrens. Van de 25 bewegingen die voordien al werden gesubsidieerd, krijgen er 11 minder subsidie dan in 2010.

Manifestatie in Brussel

Op vrijdag 19 november betogen 650 mensen uit onze sector. Ook sympathisanten uit andere sectoren (cultuurcentra, de opleidingswereld, de milieubeweging, het jeugdwerk...) stappen mee. De manifestatie van het sociaal-cultureel volwassenenwerk schuift - onder de slogan ‘Warme samenleving? Koude leugen!’ - mee in bij de Witte Woede-betoging van de vakorganisaties. Er volgt behoorlijk wat media-aandacht, zowel van de geschreven pers als van radio en tv.

In november vinden de besprekingen van de begroting en de beleidsbrief plaats in het Vlaams Parlement. Het sociaal-cultureel volwassenenwerk komt veelvuldig aan bod tijdens de besprekingen. Via een amendement worden de basisopdrachten van de volkshogescholen zo goed mogelijk hersteld. Maar van de budgettaire ingrepen, ook op de bewegingen, wordt niet afgeweken. Toch drukken alle fracties in mindere of meerdere mate hun ongenoegen uit over de aanpak van minister Schauvliege.

Petitieactie

Ook in november start de FOV in samenwerking met DeWereldMorgen een petitieactie tegen de forse ingrepen in het sociaal-cultureel volwassenenwerk. De ondertekenaars kunnen via deze actie een rechtstreekse boodschap sturen aan de bevoegde Cultuurminister, Joke Schauvliege, en aan de minister-president, Kris Peeters. Beide minister beantwoorden de vele boodschappen met een mail waarin ze de besparingen motiveren als noodzakelijk om ook in de toekomst een warme samenleving te kunnen garanderen.

In de laatste week voor de kerstvakantie stemt het Vlaams Parlement over de begroting. Drie dagen lang vat de sector post op de stoep van de partijbureaus van de Vlaamse meerderheidspartijen. Gewapend met een megafoon lezen ze voor uit de 2.400 persoonlijke berichten die op enkele weken tijd al naar de regering werden gestuurd. Ook deze actie resulteert in heel wat parlementaire belangstelling tijdens de besprekingen in de plenaire vergadering.

Begrotingscontrole

Bij de begrotingscontrole van 2011 wordt een eenmalig overbruggingskrediet van 500.000 euro ingeschreven voor de volkshogescholen. Ook wordt 485.000 euro overgeheveld van de werksoort verenigingen naar de werksoort vormingsinstellingen. Op die manier krijgen beide werksoorten hun subsidies met eenzelfde uitvoeringscoëfficiënt uitbetaald.

Op 1 april 2011 lanceert de FOV de campagne “Volle kracht vooruit”. Hiermee blijft de federatie de besparingen en de noodzakelijke ondersteuning van het sociaal-cultureel werk in beeld brengen.

Besparingen in Brussel

In de Vlaamse Gemeenschapscommissie (Brussel) is er vanaf begin 2010 heel wat ophef rond de begroting. In de zomer van 2010 ontvangen de verenigingen een brief van de overheid: er is niet voldoende geld om het saldo uit te betalen. In de brief worden de organisaties voor een overleg op 14 september 2010 uitgenodigd. Dit overleg is een voorbereiding op een bijsturing van de verordening. De Brusselse verenigingen vrezen een volgende besparingsronde... Ze voeren in het najaar van 2010 (opnieuw) actie. Daarnaast wordt ook een (vrij intensief) overleg over de bijsturing van de verordening opgestart. In juni 2011 staat nog een overleg met de overheid gepland. De teksten krijgen stilaan hun definitieve vorm.